Hüseyin Ayhan Türkiye Haber Gündem

Birleşik Krallık merkezli Middle East Eye'da yayımlanan analize göre, İsrail'in Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) üzerinden bölgesel ticaretin merkezi olma hedefi Gazze'deki savaş ve güvenlik krizleri nedeniyle ciddi darbe aldı. 2023 G20 Zirvesi'nde duyurulan ve Hindistan'dan Körfez'e, oradan da İsrail'in Hayfa Limanı üzerinden Avrupa'ya uzanması planlanan proje fiilen askıya alındı.

Analizde, projenin resmen iptal edilmediği ancak İsrail'i devre dışı bırakan yeni ticaret güzergâhlarının geliştirildiği belirtildi.

YENİ ROTADA TÜRKİYE ÖNE ÇIKIYOR

Türkiye gazetesinin haberine göre, Türkiye, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Irak, İsrail'i kapsam dışı bırakan alternatif ulaştırma projelerine hız verdi.

Haziran ayında Türkiye ile Suudi Arabistan, Osmanlı dönemindeki Hicaz Demir Yolu'nun Ürdün ve Suriye üzerinden yeniden canlandırılması için mutabakat zaptı imzaladı. Aynı dönemde BAE de Irak ve Suriye üzerinden Körfez limanlarına uzanacak yeni ticaret koridorları üzerinde çalışmaya başladı.

Irak'ın geliştirdiği Kalkınma Yolu Projesi ise Basra'daki Büyük Faw Limanı'nı Türkiye üzerinden Avrupa'ya bağlamayı hedefliyor. Böylece ticaretin İsrail'e uğramadan Akdeniz'e ulaşması amaçlanıyor.

HAYFA LİMANI İÇİN DİKKAT ÇEKEN TESPİT

Analizde, İsrail'in Hayfa Limanı'nın yıllık yaklaşık 1,5 milyon konteyner elleçleme kapasitesine sahip olduğu, bunun Körfez ticaretini Avrupa'ya taşıyacak ölçekte olmadığı ifade edildi. Ayrıca savaş döneminde limanlar ile enerji altyapısının füze ve insansız hava aracı saldırılarına maruz kalmasının yatırımcı güvenini olumsuz etkilediği vurgulandı.

İRAN FAKTÖRÜ SÜRÜYOR

Analize göre bölgesel ticaretin önündeki en önemli risklerden biri de İran. Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek olası krizlerin hem Körfez ülkelerini hem de enerji ticaretini doğrudan etkileyebileceği belirtilirken, BAE ve Suudi Arabistan'ın Türkiye'nin de içinde yer aldığı alternatif boru hatları ve yeni liman yatırımlarıyla bu bağımlılığı azaltmayı hedeflediği aktarıldı.