Hüseyin Ayhan Türkiye Haber Gündem

İran, cuma günü yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nın ateşkes süresince askeri gemiler hariç açık olacağını duyurmuştu. Bu gelişmenin ardından İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, cumartesi günü erken saatlerde yaptığı açıklamada ABD ve İsrail’in “yalanlar” yoluyla hedeflerine ulaşamadığını söyledi ve boğazdan geçişlerin İran’ın iznine tabi olacağını belirtti.

İRAN’DAN HÜRMÜZ KURALLARI

ABD’nin baskı ve abluka politikalarının sürmesi halinde, küresel enerji akışı açısından hayati öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin etkilenebileceği uyarısında bulunan Kalibaf, “Abluka devam ederse, Hürmüz Boğazı açık kalmayacaktır” dedi. Deniz trafiğinin İran denetimi altında düzenleneceğini ifade etti.

Kalibaf’a göre, boğazdan geçişler belirlenmiş güzergahlar üzerinden yapılacak ve İran’ın iznine bağlı olacak. Bu durum, dünyanın en kritik deniz ticaret yollarından biri üzerindeki kontrolün daha da sıkılaştırılacağına işaret ediyor.

“Boğazın açık mı kapalı mı kalacağı ve buna ilişkin kurallar, medyada oluşturulan algılarla değil, sahadaki gelişmelerle belirlenecek” diye ekledi.

‘GEREKİRSE GÜÇ KULLANIRIZ’

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz’ün açıldığının duyurulmasının ardından bundan memnuniyet duyduğunu belirtmişti. Ancak başkanlık uçağında gazetecilere yaptığı açıklamada dikkat çeken ifadeler kullandı.

Trump, bir anlaşmaya varılamaması halinde ABD’nin İran’ın nükleer materyallerini gerekirse güç kullanarak geri alacağını söyledi. Ayrıca Hürmüz Boğazı’ndan geçişler için herhangi bir ücret uygulanmasını da reddetti.

‘YENİDEN BOMBA YAĞDIRIRIZ’

Pakistan’ın arabuluculuğunda sağlanan ve çarşamba günü sona erecek iki haftalık ateşkesin uzatılıp uzatılmayacağı ya da anlaşma sağlanamazsa saldırıların yeniden başlatılıp başlatılmayacağı sorulduğunda Trump, yeniden saldırı ihtimaline kapıyı açık bıraktı.

“Belki de uzatmam ama abluka devam eder ve maalesef İran’a yeniden bomba yağdırırız” ifadelerini kullandı.

ABD BASINI MÜZAKERELERİN YENİ TURU İÇİN TARİH VERDİ

ABD basınından CNN International ise müzakerelerin yeni turuna ilişkin dikkat çeken bir iddiada bulundu.

Buna göre ABD ile İran arasında yeni bir nükleer müzakere turunun pazartesi günü Islamabad’da yapılmasının planlandığı bildirildi.

Müzakerelere aşina İranlı kaynaklara göre, her iki taraftan müzakerecilerin pazar günü İslamabad’a ulaşması bekleniyor. Habere göre bu bilgi CNN tarafından aktarıldı.

Ne ABD ne de İran hükümeti haberi doğrulayan resmi bir açıklama yaptı. Ancak Trump daha önce görüşmelerin hafta sonu gerçekleşebileceğini söylemişti.

Geçtiğimiz hafta sonu yapılan önceki görüşme turu, saatler süren müzakerelere rağmen anlaşma sağlanamadan sona ermişti. Pakistan’ın arabuluculuğunda sağlanan iki haftalık ateşkesin ise önümüzdeki hafta başında sona ermesi bekleniyor.

NE OLMUŞTU?

ABD ve İsrail’in İran’a 28 Şubat’ta başlattığı saldırıların ardından İran’ın misillemeleri ile bazı bölge ülkelerine düzenlediği saldırılarla süreç savaşa dönüştü.

ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan’da saat 01.30 sularında ateşkesi kabul ettiklerini duyurdu.

Trump, Hürmüz Boğazı’nın açılması şartıyla 2 haftalık ateşkesi kabul ettiklerini, İran’dan 10 maddelik teklif aldıklarını ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğunu ifade etti.

“İran’ın savaştaki hedeflerine ulaştığı” açıklamasında bulunan İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi de nihai müzakerelerin İslamabad’da en fazla 15 gün içinde sonuçlandırılmasının hedeflendiğini bildirdi.

Türkiye, Pakistan ve Mısır; ABD-İran arasındaki mesaj alışverişinin sürmesi ve sonuca ulaşması için yoğun çaba gösterdi.

İran, Hürmüz Boğazı’nı ABD ve İsrail ile müttefikleriyle bağlantılı gemilerin geçişine kapatmıştı. ABD ise bu kararın ardından abluka uygulamaya başlamıştı ancak İran tarafı ateşkes süresinde Hürmüz’ün açık olacağını duyurdu.