Hüseyin Ayhan Türkiye Haber Gündem

İran’ın, ABD ve İsrail’in aylar süren yoğun hava saldırılarıyla hedef aldığı yer altı füze altyapısını beklenenden çok daha hızlı şekilde yeniden işler hale getirdiği iddia edildi.

‘İRAN ASKERİ KABİLİYETİNİ KORUDU’

Uzmanlara göre İran, derin yer altına inşa ettiği füze ağını yeniden erişilebilir hale getirerek askeri hareket kabiliyetini büyük ölçüde korudu. Görüntülerde buldozerler ve kamyonlarla enkaz temizlendiği, kapatılan tünel girişlerinin sistematik biçimde yeniden açıldığı ve kritik ulaşım yollarının hızla onarıldığı görüldü.

CNN analizine göre İran, ABD ve İsrail saldırılarında hedef alınan 18 yer altı füze tesisindeki 69 tünel girişinden 50’sini yeniden erişilebilir hale getirdi. Uydu verileri, özellikle İsfahan ve Humeyn çevresindeki tesislerde ağır bombardımanla kapatılan girişlerin yeniden kullanıma açıldığını gösteriyor.

‘TAMAMEN DEVRE DIŞI BIRAKILMADI’

Askeri uzmanlar, İran’ın yaklaşık 1000’e yakın füze stokunu yer altı ağında koruduğunu ve bu sistemin coğrafi derinliği sayesinde dış saldırılara karşı yüksek direnç gösterdiğini ifade ediyor. Yüzlerce metre derinliğe inen tünel sistemleri, hava saldırılarının etkisini sınırlayan en kritik unsur olarak öne çıkıyor.

Analistlere göre, ABD ve İsrail’in hedef aldığı yapılar geçici olarak devre dışı kalsa da, İran’ın “geri kazanım kapasitesi” savaşın seyrini belirleyen temel faktörlerden biri haline gelmiş durumda.

‘BULDOZERLERLE GERİ DÖNÜŞ’

Savaş sırasında ağır mühimmatla kapatılan tünel girişlerinin, düşük maliyetli iş makineleriyle yeniden açılması, askeri çevrelerde “asimetrik yeniden inşa kabiliyeti” olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlar, yüksek maliyetli saldırılara karşı düşük maliyetli ve hızlı onarım sürecinin, modern savaşlarda giderek daha belirleyici hale geldiğini vurguluyor.

ATEŞKES SONRASI HIZLANAN FAALİYET

Nisan ayında sağlanan ateşkesin ardından İran’ın yer altı üslerinde yeniden yapılanma faaliyetlerini hızlandırdığı belirtiliyor. Uydu görüntüleri, mayıs ayı itibarıyla birçok tünel girişinin yeniden açıldığını ve ağır ekipmanların sahada aktif şekilde çalıştığını gösteriyor.

Askeri değerlendirmelere göre bu süreç, İran’ın sadece “hasar gideren” değil, aynı zamanda “operasyonel kapasitesini yeniden organize eden” bir yapıya geçtiğine işaret ediyor.

‘KAPASİTE KAYBI DEĞİL, YENİDEN YAPILANDIRMA’

ABD ve İsrail’in hedefinin İran’ın füze kapasitesini kalıcı olarak zayıflatmak olduğu belirtilse de, mevcut tablo bu stratejinin sınırlı etki yarattığı yönünde değerlendiriliyor. Pentagon daha önce İran’ın askeri kapasitesine ilişkin “operasyonel kısıtlama” vurgusu yapmıştı.

Ancak sahadaki uydu görüntüleri, İran’ın füze altyapısının tamamen devre dışı kalmadığını, aksine yeniden devreye alınma sürecine hızla girdiğini ortaya koyuyor.

Uzmanlar, İran’ın bu yer altı sistemlerini 20 yılı aşkın süredir planlı şekilde geliştirdiğine dikkat çekerek, mevcut dayanıklılığın tesadüf olmadığını belirtiyor. Derinleştirilmiş tünel ağı ve yaygın altyapı, askeri baskıya karşı süreklilik sağlayan temel unsur olarak öne çıkıyor.

Son uydu analizleri ise bölgedeki askeri denklemin sabit değil, sürekli “yeniden dengelenen” bir yapıya evrildiğini gösteriyor. İran’ın füze kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılmasının ise kısa vadede değil, çok daha uzun ve karmaşık bir süreç olacağı değerlendiriliyor.